Slim zijn, is vooral een aangelegenheid van het geheugen.  Een intrigerend onderzoek naar de zusjes Polgar, en Susan Polgar[1] in het bijzonder toont – naast vele andere onderzoeken naar “savants” – aan dat snel en accuraat reageren op nieuwe omstandigheden voornamelijk te maken heeft met patroonherkenning.

Reeds jaren weten we dat ons korte termijn geheugen, slechts 7 (plus of min twee) tegelijk kan verwerken.  Mensen met fenomenale geheugen, fotografische geheugens, uitzonderlijke rekenvaardigheden en zo voorts, hebben twee zaken voor op ons gemiddelde mensen; ze “clusteren” gegevens, en/of ze passen geen zogenaamde “input filters” toe op de informatie die ze opnemen.

Clusteren

Clusteren wil zoveel zeggen, dat je de informatie die je opneemt niet als enkelvoudige entiteiten ziet, maar ze samenvoegt tot een groepje, en dat groepje zal onthouden.  Een voorbeeldje maakt dit duidelijk. Het kost je geen moeite om de cijfers  1  | 7 |  5  | 3 te onthouden.  Maar de cijfers 476542589765321 onthouden, zonder ze van buiten te leren, dat is werk voor het lange termijn geheugen.  Met andere woorden, daar moet je over nadenken.  En dat kost tijd, vertraagt je reactie en zorgt voor vele andere processen in je hersenen die simultaan werken.

Indien je dit reuze getal echter zou opsplitsen in kleine clusters, bijvoorbeeld  476 | 542 | 598 | 765 | 321  dan wordt het plotseling eenvoudig.  Je zal niet de afzonderlijke cijfers onthouden, maar de getallen waar ze voor staan.

Schaak grootmeesters hebben een bijzonder goed ontwikkeld geheugen.  Maar ze onthouden niet de afzonderlijke zetten, plaatsen en mogelijke posities na drie of vier zetten.  Dat is volstrekt onmogelijk.  De miljarden mogelijkheden zijn voor ons onmogelijk te becijferen.  Ze onthouden patronen en mogelijke patronen, die ze doorheen de jaren leerden ontdekken en herkennen.  Deze zijn zo sterk in hun lange termijn geheugen verankerd, dat ze direct beschikbaar zijn.

Input Filters

Een kleine ontbrekende remming, tussen de twee hersenhelften, biedt mensen met een fotografisch geheugen een absoluut voordeel op alle anderen; ze onthouden letterlijk alles.  Van ganse telefoonboeken, tot postcodes van hele landen. 

Blijkbaar ontberen mensen met een fotografisch geheugen het automatisme om alle informatie die we opnemen vooraf te interpreteren en te filteren.  Met andere woorden, ze interpreteren deze informatie niet.  Meestal uit zich dit in een zwak of totaal ontbrekend vermogen om conceptueel te denken.  Conceptueel denken vereist immers een interpretatie en classificatie van de gegevens die je op neemt.

Wat kan dit nu voor ons betekenen?

Waarom doe ik nu heel dit verhaal?  Wat hebben we er zelf aan?  Wel, met deze wetenschap i n gedachten, kan je je eigen vaardigheden verbeteren.  Je kan leren om die dingen die je kunnen helpen om van een communicatie, een verkoopgesprek, een salarisonderhandeling, een discussie…  te onthouden als groepjes gegeven.  Zo heb je steeds een brok belangrijke informatie bij de hand.

Bovendien toont dit nogmaals aan dat, bij het opnemen van informatie, het loslaten van veronderstellingen en typeringen, een essentieel onderdeel is om zoveel mogelijk informatie zo correct mogelijk te onthouden.

Indien geheugencapaciteit zo belangrijk is om succesvol te opereren in een uiterst complexe wereld, kunnen deze twee eenvoudige tips je helpen om op dat gebied beter te presteren dan je collega’s.

Patroonherkenning en gedrag

Voor verkopers en managers gelden de zelfde regels als voor iedereen.  Patroonherkenning helpt hen accuraat en snel te reageren op gedragingen en emoties van anderen (medewerkers, klanten, leveranciers…)

Een eerste, doch naar mijn inzien foutieve, toepassing van deze gegevens, vinden we in de vele en diverse vormen van persoonstyperingen, klanten typeringen en andere manieren om mensen en omstandigheden op te delen in vaste omschrijvingen.  De laatste jaren beginnen we te ontdekken dat dit een totale miskenning van de individualiteit van anderen is.  Het leidt vaak tot misplaatste reacties en kleine inter-persoonlijke conflicten.

Het mag dan lijken op een onverzoenbare paradox, er is echter een duidelijke uitweg.  Onbevangenheid.  Het volkomen loslaten van elke veronderstelling of directe interpretatie bij een gesprek met klanten, medewerkers, partners, vrienden… zal je helpen om de ander beter te begrijpen, meer informatie te verwerven en een gevoel te ontwikkelen voor het denk en spreek patroon van de ander.

Je maakt op die manier gebruik van deze twee principes.  Enerzijds zal je de informatie in grotere brokken onthouden (conceptueel denken) en hieruit een patroon distilleren.  Anderzijds zal je – door de informatie bewust nog niet te filteren – beter onthouden wat er gezegd werd. 

Een extra voordeel, is dat je geen oordeel zal vellen bij het luisteren.  Dat zal ook je gesprekspartner een goed gevoel geven.  Het zal hem of haar aanzetten om meer informatie te geven. 

Maar ook bij coaching, training en mentoring van medewerkers kunnen deze principes een belangrijk verschil maken.  En zelfs bij het uitoefenen van je job, kan je deze twee principes gebruiken om sneller, efficiënter en beter te presteren.