Het is een begrip uit de psychologie en communicatie dat aangeeft hoeveel respect iemand toont voor autoriteit. Het komt van een Nederlandse onderzoekspsycholoog die vliegtuigongevallen onderzocht. Hij ontdekte dat hoe groter de machtsafstand tussen een kapitein en zijn bemanning, hoe meer deze laatste geneigd waren in eufemismen te spreken, en hoe minder direct ze hun feedback gaven.

Ook in het dagelijkse leven van een manager of verkopen komt dit fenomeen vaak voor. Hoe meer autoriteit (macht) we aan onze gesprekspartner toekennen (bewust of onbewust) hoe meer we de neiging hebben om ‘rond de pot te draaien’ en hoe minder we direct durven zeggen wat we willen, denken of vrezen.

Dit zal leiden tot tal van misverstanden (we zijn immers niet duidelijk). Misverstanden zorgen meestal dat we net het tegendeel bekomen van wat we willen. Eens dit het geval, hoe moeilijker het wordt dit recht te zetten. Er is immers een machtsafstand.

Hoe kan u hier constructief mee omgaan?

Er zijn tal van theorieën over hoe u, ondanks uw onbehagen met de machtspositie van anderen, constructief kan omgaan met deze situatie. Maar de meest effectieve is de volgende.

Beschouw de ander als een persoon, en spreek niet de functie aan die hij of zij op dat moment vervult. We spelen allemaal diverse rollen in ons leven. Die van zoon, moeder, vriend, raadgever, lid van een vereniging, verkoper, manager… noem maar op. Al deze rollen of functies geven ons – afhankelijk van de situatie – een bepaalde ‘macht’ tegenover een ander.

Maar dat is het dan ook. Een rol of functie is enkel een beschrijving van een machtsverhouding. Het is geen magische mantel die ons meer kennis of inzicht biedt. Dat – de kennis en het inzicht – komen van de persoon die de rol vervult.

Door de persoon aan te spreken, gaan we voorbij aan de machtsafstand, en kunnen vrij onze feedback, vragen of opmerkingen geven. Het voorkomt misverstanden, zorgt voor een betere persoonlijke relatie en helpt u op elk moment om uw boodschap correct over te brengen.